İLESAM CUMARTESİ SOHBETLERİ ve ŞİİR DİNLETİLERİ 

(04 Ekim 2025)  

Türkiye İlim ve Edebiyat Eseri Sahipleri Meslek Birliğinin geleneksel Cumartesi buluşmaları yeni konuları ve konuklarıyla döneme merhaba dedi. 

Program, İLESAM Genel Başkanı Mehmet Nuri Parmaksız’ın yaptığı açılış konuşması ile başladı. Parmaksız, “Geçtiğimiz senelerde olduğu gibi şimdi de ATO’da gerçekleştirilen Kitap Fuarı boyunca İLESAM Standında üyelerimiz için düzenlediğimiz imza günleri devam etmektedir. Meslek Birliğimizin 18. Olağan Genel Toplantısı 18 Ekim 2025 tarihinde Genel Merkez binasında, çoğunluk sağlanamadığı takdirde, 25 Ekim 2025 tarihinde Türk Tarih Kurumu Konferans salonunda yapılacaktır.” diyerek katılımcıları bilgilendirdi. 

Parmaksız günün konusu termodinamiği edebiyatla ilişkilendirerek düşüncelerini paylaştıktan sonra sözü Prof. Dr. Ünal Çamdalı’na bıraktı. 

Prof. Dr. Ünal Çamdalı “Toplumsal Entropi: Kaostan Dengeye Sosyal Dünyanın Termodinamiği” konulu konferansıyla dinleyenlerin oldukça ilgisini çekti. 

Hocamız ricamızı kırmadı ve konferans notlarını bizimle paylaştı. Kendisine teşekkür ediyor ve etkinliğe katılamayan üyelerimiz için bu notları yayınlıyoruz. 

Toplumsal Entropi: Kaostan Dengeye-Sosyal Dünyanın Termodinamiği

“Mühendislik ve fen bilimlerinde önemli bir yere sahip olan Termodinamik, bir enerji bilimidir. Bu bilim mikro organizmalardan, ev aletlerine; ulaşım araçlarından, güç üretim sistemlerine hatta felsefeye kadar çok geniş bir uygulama alanına sahiptir. Yasaları evrenin en temel yasalarındandır yani evrenseldir.

Bu yasalar mühendislik ve diğer pek çok sistemlerinin kurulması, işletilmesi ve analizi açısından olduğu kadar evrenin düzeninin anlaşılması açısından da önem ifade eder. Hatta bazı evren bilimciler evrenin tüm düzenini termodinamiğin yasalarına göre açıklamaya çalışır. Bununla birlikte termodinamiğin yasaları evrenin var oluşu ile ilgili ipuçları da verir.  Bu yasalar bilindiği üzere termodinamiğin sıfırıncı, birinci, ikinci ve üçüncü yasalarıdır. Bu yasalardan sıfırıncı yasa, sıcaklık ölçümünün ilkesini ortaya koymaktadır. Dolayısıyla sıcaklık ölçüm tekniklerinin gerçekliliği bu prensibe dayanmaktadır. Üçüncü yasa, kimyasal bakımdan homojen ve mükemmel kristal halde bulunan maddelerin mutlak sıfır sıcaklığa (0 K) doğru yaklaştıkça entropilerinin de sıfıra yaklaşacağını; bir başka deyişle bu sıcaklıkta söz konusu maddelerde düzensizliğin ve hareketin mevcut olamayacağını belirtir. Termodinamiğin birinci ve ikinci yasaları da enerji ile ilgili yasalardır. Enerjinin korunumu yasası olarak da bilinen birinci yasa ve entropi yasası olarak da bilinen ikinci yasa; enerji dönüşümünün prensiplerini açıklamakla birlikte, evrenin işleyiş mekanizmasının anlaşılmasına da çok önemli katkı sağlarlar.

Bu konuşmada fiziksel dünyada gözlemlenen olgu ve yasalara dayalı süreçlerden hareketle sosyal yapıların nasıl işlemesi gerektiğine dair çıkarımların bulunması amaçlamaktadır. Ayrıca doğa yasalarından ilhamla sosyal düzenin işleyişine dair evrensel ilkelere ulaşılabileceği varsayımı temel alınmaktadır. Bu bağlamda evreni yöneten, kimi bilimcilere göre de Dünya’yı değiştiren termodinamiğin sıfırıncı yasası, maddenin ve enerjinin korunumu (termodinamiğin birinci yasası), entropi (termodinamiğin ikinci yasası), çekim, hareket yasaları gibi büyük fizik yasaları ile diğer alt yasalar esas alınarak sosyal yapıların düzeni ve işlevselliğinin koşulları hatta sınırları ortaya konmaya çalışılmıştır. Söz konusu yasalar aynı zamanda kozmik sınırları da belirlemektedir. Kozmik sınırların insanoğlunun bir anlamda kaderi olduğu düşünülmektedir. Zira hiçbir maddi kuvvet bunları değiştirmeye yeterli değildir.

Yasalar evrenin yaratılışından başlayarak yani t=0 anından beri etkindir. Muhtemelen evrenin sonuna kadar da geçerliliğini ve etkinliğini sürdürecektir. Burada teorik bir çerçeve sunarak analojik bir karşılaştırma yöntemi kullanmaktadır. Fiziksel sistemlerdeki enerji dağılımı, düzen-düzensizlik ilişkisi ve entropi kavramı, toplumsal sistemlerin yapısal ve normatif işleyişleriyle karşılaştırılmakta, böylece kavramsal bir modelleme hedeflenmektedir.

Ekonomi dünyasında ise durum çok farklı görünmemektedir. Söz konusu ilkeler ve yasalar sıklıkla ihlal ediliyor gibi görünmektedir. Örneğin üretim belli bir hızla artarken servet onun önüne geçerek ondan daha fazla artmaktadır. Ortaya çıkan servet ise son derece eşitsiz ve adaletsiz olarak dağıtılmaktadır. Kaldı ki doğada fiziksel bir artış gözlenmezken servet neden böylesine büyümektedir sorusunun sorulması önemlidir ve cevabı da insanlığın geleceği açısından elzemdir.”

Konferans sonrasında katkılarından dolayı Prof. Dr. Ünal Çamdalı’na İLESAM Yönetim Kurulu üyelerinden Durak Turan Düz tarafından bir “Teşekkür Belgesi” takdim edildi.

Etkinliğin ikinci yarısı “Şiir Dinletisi” ile devam etti.

Programa katılan isimler arasında Sibel Unur Özdemir, Nevin Balta, Binnur Kayaalp, Mahir Ünat, Sadık Kılıç, Bilal Bütün, Cennet Koca, İbrahim Bekler, Erdal Ünal, Gurbetçi Ömer Aksoy, Hüseyin Ünlü, Mehmet Tamer, Durak Turan Düz, Cezmi Tezcan, Lokman Gül, Mustafa Harput, Ahmet Yeşilyurt, Prof. Dr. Metin Aktaş, İbrahim Mert, Ahmet Sandal, Selahattin Çoban da vardı.

İlim ve edebiyat ile iç içe olan güzel bir Cumartesi etkinliği daha gönüllerdeki yerini aldı

Edebiyatın, sanatın, kültürün ve aktüel konuların konuşulduğu, şiirlerin okunduğu etkinliklere sanata ve kültüre gönül veren herkesi (üyemiz olsun veya olmasın) bekliyoruz.

Haber Metni ve Fotoğraflar: Sibel Unur Özdemir

TÜRKİYE İLİM ve EDEBİYAT ESERİ SAHİPLERİ MESLEK BİRLİĞİ

İLESAM GENEL MERKEZİ

Adres: İzmir 1. Cadde No: 33/16 Aydın Apartmanı, Kat:4 Kızılay / ANKARA

Tel: 0312 419 49 38  / Fax: 0312 419 49 39

Web:  www.ilesam.org.tr